Đường trọng điểm 3.500 tỉ đồng ở Quảng Ngãi bao giờ xong?

Dự án đường Hoàng Sa - Dốc Sỏi có quy mô lớn, với 27 km, nối dài từ đường Hoàng Sa (phường Trương Quang Trọng) đến đường Trì Bình - Dung Quất (Khu kinh tế Dung Quất). Dự án có hơn 2.300 hộ dân và 9 tổ chức bị ảnh hưởng, phải bố trí hơn 500 lô tái định cư và di dời khoảng 4.900 ngôi mộ. Năm 2022, dự án được khởi công với kỳ vọng hoàn thành cuối năm 2025.

Tuy nhiên, do vướng mặt bằng và các nguyên nhân khác, Quảng Ngãi đặt mục tiêu thông tuyến vào cuối năm 2026 và hoàn thành cuối năm 2027. Tuy nhiên, đến nay mặt bằng vẫn chưa giải phóng xong, chưa biết bao giờ công trình về đích.

Mặt bằng bị chia cắt, trông lỗ chỗ như "da beo, da báo"

Những ngày qua, chúng tôi đi dọc tuyến đường Hoàng Sa - Dốc Sỏi, dù có nhiều vị trí đang thi công nhưng lực lượng và phương tiện khá thưa thớt, khiến không khí công trường chưa thực sự sôi động như kỳ vọng ở một công trình trọng điểm.

ẢNH: P.A

Chúng tôi đi bộ từ tỉnh lộ 24B dọc ngược theo công trường ra đường Hoàng Sa. Tại đây nhà thầu đang thi công mặt bằng được vài trăm mét, còn lại diện tích chưa đền bù còn hàng km. Những công nhân ở đây cho hay, do chưa được bàn giao mặt bằng nên trống chỗ nào thì thi công chỗ đó, vừa thi công vừa đợi.

ẢNH: P.A

Theo quan sát, ở phía bắc tỉnh lộ 24B, thuộc phạm vi dự án đường Hoàng Sa - Dốc Sỏi, nhiều ngôi nhà vẫn "bình chân như vại". Người dân vẫn sinh hoạt bình thường trong nhà vì chưa di dời đến nơi ở khác. Trong khi đó, quỹ thời gian thuận lợi để thi công không còn nhiều vì đã bước vào mùa mưa.

Tại công trường thuộc xóm 3, thôn Thạnh Thiện (xã Bình Thanh cũ, nay là xã Đông Sơn), chúng tôi ghi nhận khoảng 10 công nhân đang làm việc giữa những đống cát, đất. Phía nam khu vực này vẫn chưa hoàn tất đền bù, rừng keo còn nguyên. 

Theo một người dân địa phương, nhà thầu hầu như ngày nào cũng bố trí nhân công, phương tiện thi công, nhưng số lượng hạn chế, một phần do mặt bằng chưa được giải phóng xong.

ẢNH: P.A

Theo tìm hiểu của PV Thanh Niên, chưa kể các nhà thầu phụ, thì có 4 nhà doanh nghiệp chính trúng thầu công trình đường Hoàng Sa - Dốc Sỏi, gồm: Liên danh Công ty CP đầu tư xây dựng hạ tầng Khang Nguyên, Công ty TNHH thiết bị xây dựng công nghệ Nam Anh, Công ty CP Tập đoàn Phúc Lộc và Công ty CP Trường Long. Giá trúng thầu hơn 2.596 tỉ đồng, trong đó chi phí xây dựng hơn 2.349 tỉ đồng, còn lại là các chi phí khác, thời gian thực hiện hợp đồng 24 tháng.

Đây được xem là công trình giao thông có quy mô lớn nhất từ trước đến nay của tỉnh Quảng Ngãi, với vai trò tuyến đường chính đô thị, quy mô 4 làn xe, nền đường rộng 46 m. 

Tuy nhiên, sau nhiều năm triển khai, chưa nhà thầu nào có thể thi công thông suốt đoạn tuyến được giao. Toàn tuyến vẫn chưa liền mạch do công tác giải phóng mặt bằng chưa hoàn tất. Vì vậy, mặt bằng thi công bị chia cắt thành từng đoạn, trông lỗ chỗ như "da beo, da báo". Nhà thầu có mặt bằng ở đâu thì đưa máy móc, nhân công vào thi công ở đó.

Nhiều hạng mục "mắc cạn"

Dự án đường Hoàng Sa - Dốc Sỏi có tuyến chính xây dựng hơn 172 ha, gồm: đất ở (hơn 13 ha); đất nông nghiệp (gần 131 ha); đất nghĩa địa (hơn 5 ha), ngoài ra là đất phi nông nghiệp khác và đất chưa sử dụng (hơn 23 ha). Dự án còn xây dựng 10 khu tái định cư với 648 lô đất/gần 28 ha, 1 khu cải táng mồ mả (1,5 ha).

Tính đến ngày 10.8, dự án đường Hoàng Sa - Dốc Sỏi đã bàn giao mặt bằng đạt gần 81%; giá trị thi công đạt 935/2.382 tỉ đồng (bằng 39,2% giá trị xây lắp hợp đồng). 

Tuy nhiên, mặt bằng bàn giao không liên vùng, không liền mạch, đứt khúc, nhiều đoạn chưa có đường công vụ tiếp cận, nên không thể thi công đồng loạt. Một số doanh nghiệp khi trao đổi với PV Thanh Niên than khó, trong đó có việc mặt bằng thi công được bàn giao nhỏ giọt, nên vừa làm vừa đợi.

ẢNH: P.A

Hiện chủ đầu tư dự án đường Hoàng Sa - Dốc Sỏi đang quyết liệt yêu cầu nhà thầu tăng cường phương tiện, nhân lực đẩy nhanh tiến độ thi công các hạng mục công trình, đảm bảo liên tục, nhất là mặt bằng đã được bàn giao thi công. 

Theo đó, nếu đơn vị giám sát phát hiện nhà thầu nào chậm trễ triển khai thi công, không đẩy nhanh tiến độ thi công theo yêu cầu thì báo cáo để chủ đầu tư xử lý.

Theo Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Quảng Ngãi, 8 dự án tái định cư và khu cải táng mồ mả chưa được đầu tư xây dựng hoàn thành nên chưa thể di dời dân và mồ mả (mới bàn giao mặt gần 50%). 

Trong khi đó, công tác đền bù, giải phóng mặt bằng dự án rất nhiêu khê. Đó là nguồn gốc, pháp lý đất đai rất phức tạp, nhiều trường hợp đất có nguồn gốc sử dụng không rõ ràng, biến động qua nhiều thời kỳ, hồ sơ địa chính chưa đầy đủ, phải rà soát, xác minh, đối chiếu kéo dài thời gian lập phương án bồi thường. Một số thửa đất đang có tranh chấp, chưa hoàn tất thủ tục thừa kế, phân chia tài sản, dẫn đến chưa đủ điều kiện pháp lý để lập và phê duyệt phương án bồi thường.

Một số trường hợp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất chưa phù hợp thực tế; cấp giấy chứng nhận không đúng đối tượng sử dụng; cấp nhầm thửa, hoặc thửa đất đã cấp thuộc diện đăng ký theo Chỉ thị số 09/CT nhưng không còn phù hợp với thực tế… đã gây khó khăn trong công tác xác định đối tượng, mức bồi thường. 

Ngoài ra, nhiều dự án đang vướng giải phóng mặt bằng là do kéo dài qua nhiều thời kỳ, nên chính sách có sự thay đổi, dẫn đến có sự chênh lệch giữa người đi trước và người đi sau, làm phát sinh khiếu nại, khiếu kiện.

Cũng theo Trung tâm Phát triển quỹ đất tỉnh Quảng Ngãi, riêng diện tích hơn 0,59 ha đoạn nối mặt tiền QL24B với đường Hoàng Sa, có 20 hộ và 22 thửa đất, hiện đã phê duyệt phương án nhưng hộ dân chưa nhận tiền, chưa bàn giao mặt bằng, sẽ đề nghị ban hành quyết định cưỡng chế thu hồi đất theo quy định.

ẢNH: P.A

Một trong những khâu làm cho việc giải phóng mặt bằng bị vướng là xác định nguồn gốc đất: giao đất không đúng thẩm quyền; đất chưa có giấy tờ nhưng được người dân chuyển nhượng nhiều lần, qua nhiều chủ sử dụng khác nhau… Nếu bồi thường theo thực tế đang phát sinh, sẽ vướng quy định nhưng nếu bồi thường theo hồ sơ cũ, người đang sử dụng lại không đồng thuận.

Nguyên nhân nữa là, giá đất bồi thường do Nhà nước ban hành và giá thị trường, có sự chênh lệch lớn. Cùng 1 dự án, công trình nhưng do chính sách thay đổi nên tiền đền bù của người sau, nhiều hơn người trước.

Thông tuyến vào cuối năm nay?

Theo kế hoạch, dự án đường Hoàng Sa - Dốc Sỏi sẽ được tỉnh Quảng Ngãi phấn đấu thông tuyến vào cuối năm nay và hoàn thành vào cuối năm 2027. Để đạt được mục tiêu, tháo gỡ những hạng mục đang "mắc cạn", lãnh đạo tỉnh Quảng Ngãi đã và đang kiểm tra liên tục tại công trường. 

Ông Nguyễn Công Hoàng, Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi đã nhiều lần kiểm tra dự án này, yêu cầu các đơn vị, địa phương phối hợp, tập trung tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, đẩy nhanh tiến độ việc giải phóng mặt bằng dự án. 

Ông Hoàng yêu cầu, chủ đầu tư đôn đốc các nhà thầu tập trung nhân lực, phương tiện thi công ngay khi được bàn giao mặt bằng.

Phó chủ tịch UBND tỉnh Quảng Ngãi yêu cầu các địa phương kịp thời giải quyết hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, xử lý các khó khăn, vướng mắc phát sinh. 

Với những trường hợp đã được phê duyệt phương án bồi thường nhưng chưa nhận tiền, chưa bàn giao mặt bằng, các địa phương phải tập trung giải quyết dứt điểm. Trường hợp đã thực hiện đầy đủ trình tự, thủ tục theo quy định nhưng người dân vẫn không chấp hành, thì tổ chức cưỡng chế thu hồi đất để không để ảnh hưởng đến tiến độ thi công dự án.